Cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt đúng kỹ thuật giúp cải tạo đất, tăng vi sinh vật có lợi và hỗ trợ cây trồng phát triển bền vững. Trong bài viết này, SFARM sẽ hướng dẫn bạn cách pha chế và ứng dụng chế phẩm EM đơn giản, hiệu quả, phù hợp cho nông nghiệp hữu cơ và làm vườn tại nhà.
1. Chế phẩm EM là gì?
Trước khi áp dụng cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt, bạn cần hiểu đúng về loại chế phẩm sinh học này.
Chế phẩm EM (Effective Microorganisms) là tập hợp các vi sinh vật có lợi như vi khuẩn quang hợp, vi khuẩn lactic, nấm men, xạ khuẩn… cùng sống cộng sinh và hỗ trợ lẫn nhau.
Khi đưa vào đất, EM giúp phân giải chất hữu cơ, cải thiện môi trường đất và tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng phát triển khỏe mạnh.
2. Lợi ích khi sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt
Áp dụng đúng cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho đất và cây trồng.
EM giúp cải tạo đất, tăng mùn hữu cơ, làm đất tơi xốp và giữ ẩm tốt hơn. Đồng thời, hệ vi sinh có lợi giúp rễ cây phát triển khỏe, hấp thu dinh dưỡng hiệu quả, từ đó nâng cao năng suất.
Bên cạnh đó, EM còn góp phần hạn chế mầm bệnh trong đất, giảm mùi hôi khi ủ phân và giảm phụ thuộc vào phân bón, thuốc hóa học, hướng đến canh tác an toàn và bền vững.
3. Các loại chế phẩm EM và ứng dụng
Hiện nay, chế phẩm EM được phát triển thành nhiều dạng khác nhau để phục vụ các mục đích canh tác cụ thể. Việc hiểu rõ từng loại sẽ giúp bạn áp dụng cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt hiệu quả hơn.
3.1 Chế phẩm EM gốc (EM1)
EM gốc (EM1) là dạng chế phẩm ban đầu, chứa mật độ vi sinh vật cao và chưa được nhân sinh khối. EM1 thường có mùi chua ngọt nhẹ, màu nâu sẫm và được dùng làm nguyên liệu để pha chế các dạng EM khác.
Trong thực tế, EM gốc ít khi dùng trực tiếp cho cây trồng mà chủ yếu được sử dụng để pha EM thứ cấp, ủ phân hữu cơ hoặc xử lý môi trường đất.
3.2 Chế phẩm EM thứ cấp (EM2)
Trong canh tác, EM thứ cấp (EM2) là dạng được dùng phổ biến nhất trong cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt nhờ dễ pha, tiết kiệm và phù hợp nhiều loại cây.
Cách pha EM thứ cấp (EM2): Hòa tan 1 lít mật rỉ đường với 18 lít nước sạch không chứa clo, sau đó cho 1 lít EM gốc (EM1) vào và khuấy nhẹ. Đổ hỗn hợp vào can đậy kín, ủ yếm khí 5–7 ngày ở nơi râm mát.
Dung dịch đạt chuẩn có mùi chua ngọt nhẹ, không hôi, có thể dùng trực tiếp cho tưới gốc, phun lá hoặc xử lý phân hữu cơ.
3.3 Chế phẩm EM thảo mộc
Chế phẩm EM thảo mộc là dạng EM được bổ sung các nguyên liệu tự nhiên như tỏi, ớt, gừng, sả nhằm tăng khả năng phòng trừ sâu bệnh sinh học khi áp dụng cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt.
Cách ủ EM thảo mộc: Chuẩn bị 1 kg tỏi, ớt, gừng, sả xay nhuyễn; 1 lít EM gốc (EM1); 1 lít mật rỉ đường và 3–5 lít nước sạch không chứa clo. Trộn đều thảo mộc với mật rỉ đường và nước, sau đó cho EM gốc vào khuấy nhẹ. Đổ hỗn hợp vào can đậy kín và ủ yếm khí trong 10–15 ngày.
Dung dịch đạt chuẩn có mùi cay nồng đặc trưng, chua nhẹ và không có mùi hôi thối.
3.4 Chế phẩm EM thảo dược
Chế phẩm EM thảo dược là dạng nâng cao của EM thảo mộc, được bổ sung các loại thảo dược có hoạt tính sinh học mạnh, giúp hỗ trợ phòng và kiểm soát bệnh hại khi áp dụng cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt.
EM thảo dược thường được dùng cho cây sinh trưởng yếu, dễ nhiễm bệnh hoặc trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, mưa nhiều.
Cách ủ EM thảo dược: Chuẩn bị 1 kg thảo dược như xuyên tâm liên, neem, trầu không, cây cứt lợn; 1 lít EM gốc (EM1); 1 lít mật rỉ đường và 3–5 lít nước sạch không chứa clo. Rửa sạch, cắt nhỏ hoặc xay nhuyễn thảo dược, trộn đều với mật rỉ đường và nước, sau đó cho EM gốc vào khuấy nhẹ. Đổ hỗn hợp vào can đậy kín và ủ yếm khí 15–20 ngày.
Dung dịch đạt chuẩn có mùi thảo dược đặc trưng, chua nhẹ, không có mùi hôi hay nấm mốc.
4. Cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt
Đây là nội dung quan trọng nhất mà nhiều bà con quan tâm khi tìm hiểu cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt. Tùy mục đích canh tác, EM có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau.
4.1 Sử dụng chế phẩm EM để xử lý phân hữu cơ
Xử lý phân hữu cơ bằng chế phẩm EM là bước quan trọng trong canh tác hữu cơ, giúp phân giải nhanh chất hữu cơ, giảm mùi hôi và hạn chế mầm bệnh, tạo nguồn phân giàu vi sinh cho đất và cây trồng.
- Ủ phân chuồng
– Nguyên liệu: Phân chuồng (bò, gà, heo, dê…), EM thứ cấp (EM2), mật rỉ đường, nước sạch không chứa clo và bạt phủ hoặc hố ủ.
– Cách ủ: Pha 1 lít EM thứ cấp với 100 lít nước, sau đó trộn đều với phân chuồng để đạt độ ẩm khoảng 50–60% (nắm ẩm, không chảy nước). Chất đống hoặc cho vào hố ủ, phủ kín tạo môi trường yếm khí. Đảo trộn 7–10 ngày/lần để phân hoai đều. Sau 30–45 ngày, phân đạt yêu cầu khi có màu sẫm, tơi xốp và không còn mùi hôi.
Phân chuồng ủ EM có thể dùng bón lót hoặc bón gốc định kỳ, giúp cải tạo đất và cung cấp dinh dưỡng bền vững cho cây trồng.
- Ủ phân cá và phế phụ phẩm nông nghiệp
– Nguyên liệu: Cá tạp, đầu cá, ruột cá hoặc phế phụ phẩm nông nghiệp; EM thứ cấp (EM2); mật rỉ đường; thùng nhựa có nắp kín.
– Cách ủ: Cắt nhỏ cá và phế phẩm, sau đó trộn theo tỉ lệ 1 kg cá + 1 lít mật rỉ đường + 1 lít EM thứ cấp + 3–5 lít nước. Cho hỗn hợp vào thùng, đậy kín và ủ yếm khí trong 20–30 ngày. Khi sử dụng, pha loãng 1 lít phân cá với 100–200 lít nước để tưới gốc.
Phân cá ủ EM cung cấp nguồn đạm sinh học dễ tiêu, đặc biệt phù hợp cho rau ăn lá, cây ăn trái và các loại cây cần phục hồi sinh trưởng.
- Ủ bánh dầu, bã đậu tương, rơm rạ
– Cách ủ: Trộn bánh dầu, bã đậu tương hoặc rơm rạ với dung dịch EM thứ cấp pha theo tỉ lệ 1 lít EM thứ cấp + 100 lít nước sạch. Sau đó tiến hành ủ kín để vi sinh vật phân giải chất xơ và protein phức tạp. Thời gian ủ khoảng 25–40 ngày.
Phân sau ủ dùng để bón lót, bón gốc định kỳ hoặc cải tạo đất, giúp tận dụng hiệu quả phế phụ phẩm nông nghiệp và nâng cao hiệu quả cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt theo hướng tiết kiệm, bền vững.
4.2 Bón phân và phun lá bằng chế phẩm EM
Ngoài xử lý phân hữu cơ, cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt còn được áp dụng trực tiếp thông qua tưới gốc và phun lá nhằm hỗ trợ sinh trưởng và tăng sức đề kháng cho cây.
- Bón gốc cho cây trồng
Để tưới gốc, bạn chỉ cần dùng EM thứ cấp pha loãng với nước sạch. Cách này giúp vi sinh vật dễ dàng đi sâu vào đất và phát triển mạnh quanh vùng rễ.
– Tỉ lệ pha: 1 lít EM thứ cấp cho 100–200 lít nước.
Sau đó, tưới dung dịch EM trực tiếp quanh gốc cây, duy trì đều đặn 7–15 ngày/lần. Phương pháp này phù hợp với rau màu, cây ăn trái, cây cảnh và các mô hình trồng trọt đô thị, giúp đất tơi xốp hơn, rễ khỏe và cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả.
- Phun lá
Khi dùng EM để phun lá, bạn cần pha loãng hơn so với tưới gốc nhằm tránh làm cây bị sốc. Dung dịch sau pha giúp vi sinh vật bám tốt trên bề mặt lá và phát huy hiệu quả sinh học.
– Tỉ lệ pha: 1 lít EM thứ cấp với 200–300 lít nước sạch.
Nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, khi cây hấp thu tốt và hạn chế bay hơi. Phun đều cả hai mặt lá, tránh phun lúc trời mưa hoặc nắng gắt để không làm giảm hiệu quả.
5. Những lưu ý quan trọng khi sử dụng chế phẩm EM
Để cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt đạt hiệu quả cao và bền vững, bạn cần lưu ý một số điểm quan trọng.
- Pha EM đúng tỉ lệ khuyến nghị, tránh dùng quá liều gây lãng phí và giảm hiệu quả vi sinh.
- Bảo quản EM nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp để duy trì hoạt động của vi sinh vật có lợi.
- Không pha trộn EM với thuốc bảo vệ thực vật hóa học mạnh vì có thể làm chết vi sinh.
- Lựa chọn loại EM phù hợp với từng mục đích và giai đoạn sinh trưởng của cây để đạt hiệu quả tối ưu.
6. Câu hỏi thường gặp về cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt
Dưới đây là một số thắc mắc phổ biến của bà con khi tìm hiểu cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt.
6.1 Có thể dùng EM trực tiếp từ EM gốc hay phải pha EM thứ cấp?
EM gốc có thể sử dụng trực tiếp trong một số trường hợp đặc biệt, tuy nhiên để tiết kiệm chi phí và tăng hiệu quả, bạn nên pha thành EM thứ cấp trước khi sử dụng trong trồng trọt.
6.2 Bao lâu thì nên bón EM một lần?
Cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt có thể khác nhau tùy vào loại cây trồng và điều kiện canh tác, bạn có thể bón hoặc tưới EM định kỳ từ 7–15 ngày/lần. Với đất xấu hoặc cây yếu, có thể tăng tần suất để cải thiện nhanh hơn.
6.3 Có thể thay EM bằng các loại vi sinh khác không?
Mỗi loại chế phẩm vi sinh có đặc điểm và công dụng riêng. EM là hệ vi sinh tổng hợp, hoạt động cộng sinh nên mang lại hiệu quả toàn diện. Bạn vẫn có thể kết hợp EM với các chế phẩm khác, nhưng cần tìm hiểu kỹ để tránh xung đột vi sinh.
Cách sử dụng chế phẩm EM trong trồng trọt đúng cách sẽ giúp bạn cải thiện đất, nuôi dưỡng cây khỏe mạnh và hướng đến canh tác bền vững lâu dài. Đừng quên theo dõi SFARM Blog để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích và giải pháp sinh học hiệu quả cho khu vườn của bạn.
Xem thêm:
- Hiệu quả bất ngờ khi áp dụng chế phẩm EM vào sản xuất nông nghiệp
- Chế Phẩm EM SFARM
- Chế phẩm vi sinh gì? Lợi ích và cách sử dụng chế phẩm vi sinh hiệu quả
- Cách ủ rơm rạ, lá cây làm phân bón hữu cơ với trichoderma
- GE là gì? Bí quyết làm GE đơn giản tại nhà
SFARM – Đặng Gia Trang vinh hạnh là nhà cung cấp tin cậy các sản phẩm vật tư nông nghiệp theo hướng hữu cơ, sinh học của 1500 đại lý, cửa hàng trên toàn quốc. Mời quý khách liên hệ thông tin sau để đội ngũ SFARM có thể nhanh chóng hỗ trợ:
– Website: https://sfarm.vn/
– Hotline: 0902652099
– Zalo: CSKH SFARM – 0902652099
