Tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành lên men đang trở thành xu hướng được nhiều người làm vườn quan tâm nhờ tính tiết kiệm và hiệu quả bền vững. Trong bài viết này, SFARM sẽ hướng dẫn bạn từng bước thực hiện đơn giản ngay tại nhà.
1. Bã đậu nành có gì mà cây trồng “ưa” đến vậy?
Bã đậu nành là nguồn nguyên liệu hữu cơ giàu dinh dưỡng, chứa hàm lượng đạm hữu cơ, axit amin và nhiều khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của cây trồng. Nhờ đó, cây phát triển thân lá tốt hơn, bộ rễ khỏe hơn và đất cũng trở nên màu mỡ hơn theo thời gian.
Không chỉ cung cấp dinh dưỡng, bã đậu nành còn hỗ trợ cải tạo đất hiệu quả. Khi được ủ đúng cách, nguyên liệu này giúp tạo môi trường thuận lợi để hệ vi sinh vật có lợi phát triển, từ đó nâng cao chất lượng đất trồng.
2. Chuẩn bị nguyên liệu để tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành
Để tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành đạt hiệu quả, bước chuẩn bị nguyên liệu cần được thực hiện đầy đủ ngay từ đầu. Việc chuẩn bị đúng giúp quá trình ủ diễn ra thuận lợi và hạn chế phát sinh lỗi trong quá trình thực hiện.
2.1. Các nguyên liệu cần có
Để tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành tại nhà, bà con có thể chuẩn bị các nguyên liệu sau:
- 10kg bã đậu nành hoặc đậu nành xay nhuyễn
- 200g chế phẩm EM
- 500ml mật rỉ đường
- 12–15 lít nước sạch
- Thùng nhựa hoặc thùng có nắp đậy kín
- Chế phẩm vi sinh Trichoderma
Ngoài chế phẩm EM, nhiều người còn bổ sung thêm chế phẩm vi sinh Trichoderma để đẩy nhanh quá trình phân hủy chất hữu cơ, đồng thời hỗ trợ hạn chế nấm bệnh trong quá trình ủ.
Hiện nay, chế phẩm EM và chế phẩm vi sinh Trichoderma được nhiều người lựa chọn vì dễ sử dụng, phù hợp với nhu cầu tự làm phân hữu cơ vi sinh tại nhà.
Cập nhật giá phân bón mới nhất tại đây
2.2. Vì sao nên bổ sung vi sinh trong quá trình ủ?
Vi sinh vật có lợi giúp quá trình phân hủy nguyên liệu diễn ra nhanh hơn và ổn định hơn. Nhờ đó, hỗn hợp ủ giảm mùi hôi, hạn chế ruồi và rút ngắn thời gian hoàn thành. Ngoài ra, bổ sung men vi sinh còn giúp tăng mật độ vi sinh vật có lợi trong thành phẩm. Khi bón vào đất, cây dễ hấp thu dinh dưỡng hơn, đồng thời giảm nguy cơ xuất hiện các tác nhân gây hại trong đất.
Nếu chỉ ủ bã đậu theo cách thông thường, nguyên liệu dễ bị thối hoặc lên men không đồng đều. Đây là lý do nhiều người ưu tiên sử dụng chế phẩm vi sinh khi tự làm phân hữu cơ vi sinh. Nhiều người trồng rau, cây ăn trái hoặc hoa kiểng thường tận dụng bã đậu nành để làm phân bón vì nguyên liệu dễ tìm và tiết kiệm chi phí.
Tuy nhiên, nếu dùng bã đậu tươi trực tiếp cho cây, đất có thể bị nóng, phát sinh mùi khó chịu và thu hút côn trùng. Vì vậy, cần xử lý và ủ lên men đúng kỹ thuật trước khi sử dụng.
3. Hướng dẫn cách tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành lên men
Tùy vào điều kiện và nhu cầu sử dụng, bà con có thể lựa chọn nhiều phương pháp khác nhau để tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành. Dưới đây là hai cách ủ phổ biến, dễ thực hiện tại nhà.
3.1. Các bước ủ phân đúng kỹ thuật
- Ủ bã đậu nành với chế phẩm EM
Đây là phương pháp được nhiều người áp dụng vì nguyên liệu dễ chuẩn bị và thời gian ủ tương đối nhanh.
Cách thực hiện:
Bước 1: Trộn đều chế phẩm EM với bã đậu nành.
Bước 2: Hòa mật rỉ đường vào nước sạch rồi tưới đều lên hỗn hợp.
Bước 3: Đảo kỹ để hỗn hợp đạt độ ẩm phù hợp, sau đó cho vào thùng có nắp đậy kín.
Bước 4: Ủ trong khoảng 15 ngày, sau đó bổ sung thêm nước sạch và tiếp tục ủ thêm 10–15 ngày là có thể sử dụng.
Cách ủ này giúp nguyên liệu lên men nhanh hơn, giảm mùi hôi và hạn chế côn trùng trong quá trình ủ.
- Ủ bã đậu nành với nấm đối kháng Trichoderma
Ngoài EM, nhiều người lựa chọn nấm đối kháng Trichoderma để tự làm phân hữu cơ vi sinh vì khả năng phân giải chất hữu cơ tốt.
Loại vi sinh này giúp tăng tốc độ hoai mục, hỗ trợ hạn chế nấm bệnh và giúp thành phẩm sau ủ tơi xốp hơn.
Cách thực hiện:
Bước 1: Trộn đều chế phẩm vi sinh Trichoderma với bã đậu nành.
Bước 2: Bổ sung từ từ 12–15 lít nước sạch vào hỗn hợp, đồng thời đảo đều để nguyên liệu đạt độ ẩm phù hợp.
Bước 3: Cho toàn bộ hỗn hợp vào thùng hoặc bao kín để tiến hành ủ.
Trong quá trình ủ, nên kiểm tra độ ẩm thường xuyên. Nếu nguyên liệu quá khô, cần bổ sung thêm nước để vi sinh vật hoạt động hiệu quả hơn.
3.2. Những lỗi phổ biến khi tự làm phân hữu cơ vi sinh
Một số trường hợp ủ phân không thành công thường xuất phát từ những lỗi phổ biến sau:
- Ủ chưa đủ thời gian khiến nguyên liệu chưa hoai mục hoàn toàn
- Pha men vi sinh sai liều lượng
- Độ ẩm quá cao làm hỗn hợp bị thối
- Dùng nguyên liệu đã hư hỏng hoặc kém chất lượng
- Bón phân khi còn nóng, chưa ổn định hoàn toàn
Ngoài ra, việc đậy thùng không kín hoặc đặt ở nơi có nắng gắt cũng làm giảm hiệu quả hoạt động của hệ vi sinh. Để hạn chế tình trạng này, nên thường xuyên theo dõi độ ẩm và mùi của hỗn hợp. Nếu xuất hiện mùi hôi nặng, cần bổ sung thêm vi sinh và đảo trộn lại.
4. Cách sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành hiệu quả
Sau khi hoàn thành quá trình tự làm phân hữu cơ vi sinh, việc sử dụng đúng cách sẽ giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn và phát huy hiệu quả của phân bón.
4.1. Nên dùng cho loại cây nào?
Phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành có thể sử dụng cho nhiều nhóm cây trồng như:
- Rau ăn lá
- Cây ăn trái
- Hoa kiểng
- Cây trồng chậu
- Cây cảnh trong nhà
Đây là loại phân có nguồn gốc tự nhiên nên khá an toàn cho đất và cây nếu sử dụng đúng liều lượng.
4.2. Cách bón để cây hấp thụ tốt hơn
Để cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả, bà con nên thực hiện theo các bước sau:
- Xới nhẹ lớp đất quanh gốc cây
- Rải lượng phân vừa đủ, cách gốc khoảng 5–10cm
- Phủ thêm một lớp đất mỏng bên trên
- Tưới nước nhẹ để dinh dưỡng thấm đều vào đất
Đối với cây ăn trái hoặc cây lâu năm, nên bón quanh mép tán cây thay vì bón sát gốc. Đây là vị trí tập trung nhiều rễ non, giúp cây hấp thu tốt hơn. Thời điểm bón phù hợp nhất là vào sáng sớm hoặc chiều mát để hạn chế thất thoát dinh dưỡng và giúp hệ vi sinh hoạt động hiệu quả trong đất.
5. Kết luận
Tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành là giải pháp đơn giản giúp tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, tiết kiệm chi phí và chăm cây hiệu quả hơn.
Chỉ cần thực hiện đúng kỹ thuật và bổ sung vi sinh phù hợp, bà con hoàn toàn có thể tạo ra nguồn phân bón an toàn, chất lượng cho khu vườn của mình.
Với cách tự làm phân hữu cơ vi sinh từ bã đậu nành lên men, bạn không chỉ tận dụng được nguồn phụ phẩm sẵn có mà còn tạo ra nguồn dinh dưỡng hữu ích cho cây trồng. Đừng quên theo dõi SFARM Blog để cập nhật thêm nhiều kiến thức và giải pháp làm vườn hữu ích từ SFARM.
SFARM – Đặng Gia Trang vinh hạnh là nhà cung cấp tin cậy các sản phẩm vật tư nông nghiệp theo hướng hữu cơ, sinh học của 1500 đại lý, cửa hàng trên toàn quốc. Mời quý khách liên hệ thông tin sau để đội ngũ SFARM có thể nhanh chóng hỗ trợ:
– Website: https://sfarm.vn/
– Hotline: 0902652099
– Zalo: CSKH SFARM – 0902652099
